Sağlıkta Verimlilik, Kalite ve Akreditasyon Dairesi Başkanlığı

Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Sağlıkta Verimlilik, Kalite ve Akreditasyon Dairesi Başkanlığı

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

Yoğun Bakım Skorlama

Güncelleme Tarihi: 06/03/2017

SKS-Hastane (Versiyon 5)  kapsamında yer alan SYB06, SYD07 kodlu standartlar ile GBYB02, GBYD01 kodlu göstergelerde istenen “Beklenen ve Gerçekleşen Mortalite Oranı” takibinin kullanıcılar tarafından kolaylıkla yapılabilmesi amacıyla Yoğun Bakım Ünitelerinde Hastalık Şiddeti Skorlama Sistemine yönelik web tabanlı bir uygulama geliştirilmiştir.Söz konusu Yoğun Bakım Hastalık Şiddeti Skorlama Sistemi kullanılırken beklenen ve gerçekleşen mortalite oranı takibi ile ilgili aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir:

Tüm I., II. ve III. seviye yoğun bakım ünitelerinde “Yoğun Bakım Mortalite Oranı” (gerçekleşen) takip edilmelidir.
Üçüncü basamak yoğun bakım ünitelerinde beklenen ve gerçekleşen mortalite oranlarının karşılaştırılması (Standardize Edilmiş Mortalite Oranı Takibi) gereklidir (Beklenen mortalite oranı, hastalık      şiddeti skorlama sistemi kullanılarak belirlenmektedir).
Mortalite oranları, branş ve seviyesine göre yoğun bakım ünitesi bazında ayrı ayrı izlenmelidir.

Ayrıca SFAR - Scoring systems for ICU and surgical patients linkinden yoğun bakımlarda kullanılan tüm skorlama sistemlerinin hesaplama sayfasının İngilizcesine de ulaşabilirsiniz.

Yoğun Bakım Hastalık Şiddeti Skorlama Sistemi için tıklayınız.

Yoğun Bakım Hastalık Şiddeti Skorlama Sistemi Nasıl Kullanılır?

Bu sistemde sizden istenen hastanın yoğun bakıma kabulünden sonraki ilk 24 saat içinde hastaya ait bilgileri sayfa üzerindeki kutucuklara girmeniz. Sonuçta bilgisayar tarafından hesaplanan beklenen ölüm oranını (tahmini ölçüm oranı) kendi kayıtlarınıza aktarmanız yeterli olacaktır.
Veri toplama aylık olarak yapılmalı, ancak analizler 3 aylık periyotlarda yapılmalıdır.

APACHE II Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (Akut  Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi)

Yetişkin hastalarda kullanılır.
‘Yardım’ butonları ile istenen verinin hesaplama yöntemine gidip ‘Hesapla’ butonu ile hesaplatabilir veya son kutucukta görülen değer ilgili kutucuğa girilebilir.
FiO2 verisi girilirken FiO2 => 0.5 olduğu veya Serum HCO3 değeri Arter Kan Gazı değerlendirmesi yapılmayan hastalarda girilir.
HCO3 değeri ile birlikte Arteriel PH değeri girilirse Serum HCO3 değerinin kan gazı sonucu olmadığında girilmesi uyarı penceresi açılacaktır.
Serum kreatin değerleri hastada akut renal yetmezlik olup olmamasına göre iki ayrı kutucukta değerlendirilmelidir.
Hastanın kronik organ yetmezliği varlığı ise yine ‘yardım’ butonu ile değerlendirilebilir. Tabloda yer alan durumlar söz konusu ise bu kutucuk uygun seçenekle birlikte doldurulur.
Beklenen ölüm oranı kutucuğunda % olarak belirlenen rakam hastanın beklenen ölüm oranıdır.
APACHE II kutucuğunun altındaki değer ise APACHE II skorudur.
APACHE II skorlamasında hesaplanan diğer bir değer ise düzeltilmiş beklenen ölüm oranıdır. Bu hesaplama yapılırken Tanısal Kategori Ağırlığı için düzenlenen tablodan yararlanılır. Hastada var olan tanının karşılığında verilen ‘y’ değeri ilgili kutucuğa yazılıp ‘hesapla’ butonu ile düzeltilmiş beklenen ölüm oranı hesaplatılır.

SAPS II Simplified Acute Physiology Score  (Basitleştirilmiş Akut Fizyoloji Skoru) 

Yetişkin hastalarda kullanılır.
‘Yardım’ butonları ile istenen verinin hesaplama yöntemine gidip ‘Hesapla’ butonu ile hesaplatabilir veya son kutucukta görülen değer ilgili kutucuğa girilebilir.
Hasta mekanik ventilasyon cihazına bağlı ise PAO2/FİO2 oranı kutucuğu doldurulur.
Tüm kutucuklar doldurulduktan sonra sol köşede SAPS II kutucuğu altındaki değer Skor değeridir.
Hastanın beklenen ölüm oranı hesaplanırken alt bölümde yer alan 6 ayrı veri de eklenmeli ve  beklenen mortalite  oranı genişletilmiş SAPS skoru kullanılarak hesaplanmalıdır.

SNAPII-SNAPPEII (Score for Neonatal Acute Physiology) (Neonatal Aku Fizyoloji Skoru)

Yeni doğan yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda kullanılır

‘Yardım’ butonları ile istenen verinin hesaplama yöntemine gidip ‘Hesapla’ butonu ile hesaplatabilir veya son kutucukta görülen değer ilgili kutucuğa girilebilir.

Sayfada görülen tüm verilerin doldurulması hesaplama için yeterlidir.

Örnek Veri Analizi

Beklenen ölüm oranı

İlgili ayda ölen, taburcu olan ve sevk edilen toplam hasta sayısı

Ölen hasta sayısı

Gerçekleşen mortalite oranı

%0-10*

10*

1*

%10*

%11-20

%21-30

%31-40

%41-50

15**

9**

%60**

%51-60**

 

 

 

%61-70

 

 

 

%71-80

 

 

 

%81-90

8***

6***

%75***

%91-100***

 

 

 

Toplam

 

 

 


Tabloda yer alan veriler örnek olarak girilmiştir.

* Örneğe göre, ilgili ayda beklenen mortalite oranı %0 ile %10 arasında olan toplam 10 hastadan 1’i ölmüştür. Gerçekleşen mortalite oranı bu grup hastalar için %10’dur. Sonuç olarak bu grup için, gerçekleşen mortalite oranı beklenen mortalite oranı aralığında yer almaktadır. Bu sonuç için kök neden analizi yapmaya gerek yoktur.

** Örneğe göre, ilgili ayda beklenen mortalite oranı %41 ile %50 arasında olan toplam 15 hastadan 9’u ölmüştür. Gerçekleşen mortalite oranı bu grup hastalar için %60’dır. Sonuç olarak bu grup için, gerçekleşen mortalite oranı beklenen mortalite oranı aralığının üstünde yer almaktadır. Bu sonuç için kök neden analizi yapıp, düzeltici önleyici faaliyatler planlanmalıdır.

*** Örneğe göre, ilgili ayda beklenen mortalite oranı %81 ile %90 arasında olan toplam8 hastadan 6’sı ölmüştür. Gerçekleşen mortalite oranı bu grup hastalar için %75’dir. Sonuç olarak bu grup için, gerçekleşen mortalite oranı beklenen mortalite oranının altında yer almaktadır. Bu sonuç için kök neden analizi yapmaya gerek yoktur.